តុង សុប្រាជ្ញ
The Phnom Penh Post
សំនួរសួរថា តើហេតុអ្វី បានជាប្រទេសចិនជួយផ្ទួនៗមកកម្ពុជា ដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌ ដូចសហរដ្ឋអាមេរិក? ហេតុអ្វីបានជាចិន មិនជួយរាជរដ្ឋាភិបាលតាំងពីមុនសាលាក្តីកូនកាត់ខ្មែរក្រហម ត្រូវបង្កើត? ចុះ បើសាលក្រមរបស់សាលាក្តីកាត់ទោសថ្នាក់ដឹកនាំចប់ តើចិននៅតែបន្តជំនួយដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចបច្ចុប្បន្ននេះដែរឬទេ? ហើយអ្វីដែលប្លែកនោះថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសចិនកំពូលៗឧស្សាហ៍មក លេងម្ល៉េះ? បែបមកពីស្គាល់កន្លែងហើយ បានជាឧស្សាហ៍មកលេងដូច្នេះ? ការ ដែលថ្នាក់ដឹកនំាចិនឧស្សាហ៍មកលេង ឡើងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ ប្រទេសវៀតណាម ដែលជាខ្លើម្រាក់ចាស់ម៉ឺនឆ្នាំច្រណែនក៏ឧស្សាហ៍មកលេង ដូចគ្នាដែរ ស្របពេលប្រទេសទាំង ២ នេះ កំពុងតែមានភាពតានតឹង នឹងគ្នារឿងកោះស្ព្រាតលី និងប៉ារ៉ាសែល។
The question is: Why does China provides unconditional aids to Cambodia, unlike the US? Why didn’t China provides aid to Cambodia before the KR Tribunal was formed? After the trials of the KR leaders end, will China still continue to provide its massive aid like right now? What is strange is why the Chinese leaders come to visit Cambodia so often? The numerous visits by the Chinese leaders create jealousy among the Viet leaders who feel obliged to pay numerous visits to Cambodia also, after all Vietnam is Cambodia’s multi-millenniums friend whereas China and Vietnam are in tension over the Paracel and Spratly Islands.
រវាងជំនួយ និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ គឺប្រៀបដូចត្រី និងនុយអ៊ីចឹង ឲ្យតែបោះនុយភ្លាមត្របាក់ឃ្លឹបភ្លែត ពេលខ្លះមិនដឹងថា នៅក្នុងនុយនោះ មានផ្លែសន្ទូចនោះទេ គេស្ទូចយកអ្វីមួយទៅបាត់ដោយមិនដឹងខ្លួនទេ។
សព្វថ្ងៃនេះ មានប្រទេស ២ នៅលើពិភពលោក គឺចិន និងអាមេរិក ដែលចង់បង្ហាញពីឥទិ្ធពល និងដណ្តើមទីផ្សារដូចគ្នា តែមាននិន្នាការខុសគ្នា តាមរយៈការផ្តល់ជំនួយមូលនិធិ ប្រាក់កម្ចី និងសម្ភារក្តី ឲ្យទៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នានា នៅលើពិភពលោក។ ប្រទេសចិនមាននិន្នាការឲ្យជំនួយ គឺឲ្យប្រទេសនោះអភិវឌ្ឍនិង ចាត់ចែង ចាយវាយដោយខ្លួនឯង ឯជំនួយរបស់អាមេរិកវិញ គឺតែងតែភ្ជាប់មកជាមួយកិច្ចសន្យា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រសើរឡើង នូវសិទ្ធិមនុស្ស និងបច្ចេកទេសអភិវឌ្ឍ។ ដោយឥទ្ធិពលប្រជែងគ្នា របស់ប្រទេសទាំង ២ នេះហើយ ពេលខ្លះត្រូវបានគេមើលឃើញថា «ចិន និងអាមេរិកមើលមុខគ្នាមិនចំ!»។
តើតាមរយៈជំនួយ ប្រទេសមហាអំណាចយក្សទាំង ២ នេះ មានឥទិ្ធពលអ្វីខ្លះមកលើប្រទេសភូមា និងកម្ពុជា? ហើយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ ដល់និន្នាការអភិវឌ្ឍដល់ប្រទេសទំាង ២ នេះ?
ថ្មីៗនេះ នៅប្រទេសភូមា មានការប្រែប្រួល គួរឲ្យកត់សម្គាល់ទាំងរបត់នយោបាយ ទាំងការដឹកនាំ ដែលរបបសឹកមួយនេះ ធ្លាប់តែមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងឃោរឃៅ ដែលមានប្រទេសចិន ជាអ្នកគាំទ្រផងដែរនោះ សូម្បីតែបោះឆ្នោតក៏មិនអនុញ្ញាតឲ្យជនបរទេសចូលប្រទេសនេះផង តែឥឡូវនេះមាននិន្នាការចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរ បន្ទាប់ពីមានការចែចូវ ពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដែលមិនធ្លាប់មានជាង ៥០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ សកម្មភាពទាំងនោះមានដូចជា៖ ការដោះលែងអ្នកទោស ដែលបានធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល រាប់ពាន់នាក់ពីពន្ធនាគារ ការដោះលែងលោកស្រីអ៊ុង សានស៊ូជី ឲ្យមានសេរីភាព និងអនុញ្ញាតឲ្យបង្កើតគណបក្សឡើងវិញ និងការបើកទូលាយ ឲ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ជួបគ្នា ជាមួយប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួន និងលោកស្រីអ៊ុង សានស៊ូជី ជាដើម។ល។ តើសកម្មភាពចាប់ផ្តើមនេះ មកពីភូមា រៀនពីស្រុកខ្មែរទេដឹង?
បើទោះបីជាការចាប់ផ្តើមបានល្អ ក៏ភូមាត្រូវរៀនពីស្រុកខ្មែរបន្ថែម ទៀតដើម្បីឲ្យប្រសើរឡើង នូវសេរីភាពការបញ្ចេញមតិ តាមរយៈសារព័ត៌មាន និងនៅរដ្ឋសភា ព្រោះ ស្រុកខ្មែរមានអ្នកថា អ្នកធ្វើ អ្នកឈរមើល និងអ្នកចង្អុល និងការបង្កើតឲ្យមានស្ថាប័នប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ ឲ្យដូចស្រុកខ្មែរដើម្បីប្តេជ្ញាចិត្ត លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ដូចស្រុកខ្មែរជាដើម។ ចុះហេតុអ្វីបានជាពេលនេះស្រុកខ្មែរហាក់បីដូចជាខំរៀន នូវចំនុចអវិជ្ជមាន ពីភូមាទៅវិញ?
នៅភូមា អាជ្ញាធរគេនំាគ្នាដោះលែងអ្នកទោស ដែលបាតុកម្មតវ៉ា តែអាជ្ញា ធរស្រុកខ្មែរវិញបែជានាំគ្នាធ្វើបាបបាតុករ ខ្លះចាប់ឃុំ ដែលមកតវ៉ារឿងវិវាទដីធ្លីដែលត្រូវបានគេរំលោភទៅវិញ?ឯខ្លះ ទៀត គ្រាន់តែតវ៉ា ដើម្បីការពារព្រៃឈើរបស់ជាតិដែលនៅសល់ដូចព្រៃឡង់ជាដើម កុំឲ្យគេកាប់បំផ្លាញ ដើម្បីកុំឲ្យទឹកជន់មកលិច ទប់ខ្យល់ព្យុះ និងទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផង ក៏សមត្ថកិច្ចទាំងនោះ ដេញប្រជាពលរដ្ឋ ប្រផាប់ចាប់ប្រភីងរត់ជាន់គ្នាដែរ ខ្លះក៏ត្រូវគេចាប់ឃុំខ្លួនថែមទៀត។ ដោយសារអ្នកតវ៉ាទាំងនោះយល់ឃើញថា ពួកគាត់រស់អាស្រ័យនឹងព្រៃឈើ ហើយជាអាយុជីវិតរបស់ពួកគាត់ និងជាអាយុជីវិតរបស់ជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ទទួលស្គាល់ថា ពេលទឹកជន់លិចម្តងៗ មានពលរដ្ឋស្លាប់បានជាខិតខំខ្នះខ្នែងណាស់ ចុះជួយពលរដ្ឋ និងឥឡូវនេះ ខិតខំរកយុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បីការពារ និងជួយសង្គ្រោះ នៅពេលមានទឹកជំនន់។ ដោយផ្អែកតាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត និងភូមិសាស្រ្តគឺការមាន ទឹកជំនន់ បណ្តាលមកពីការកាប់ព្រៃឈើធំៗអស់ មិនមែនដើមកៅស៊ូ ដំឡូងមី ស្វាយចន្ទី និងល្ហុងខ្វង ដែលដើមវាប៉ុនកដៃ កជើង នឹងទប់ទឹកជំនន់ជាប់ទេ ហើយក៏មិនមែនមកពីខែភ្ជុំ ឬក៏ឲ្យតែឆ្នាំរោងនោះ ទឹកធំជន់លិចនោះទេ។ ឆ្នាំនេះឆ្នាំថោះទេ តើម្តេចក៏ទឹកធំម្ល៉េះ បានឆក់យកជីវិតជនរងគ្រោះដល់ទៅ ២៥០នាក់នោះ។ ជាការល្អ រដ្ឋាភិបាល គួរតែខិតខំថែរក្សាព្រៃឈើ ដែលនៅសល់ និងខំដាំដើមឈើ។
ការដែលធ្វើអ្វីៗ ហាក់ដូចជាតាមបែបអវិជ្ជមាន ពីប្រទេសភូមានេះ ធ្វើឲ្យជំនួយមួយចំនួនត្រូវគេបង្វែរ ងាកទៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗទៅវិញ។ ឧទាហរណ៍៖ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរ៉ាំរ៉ៃជាង ៥ ឆ្នាំមកហើយ ទៅលើអ្នកតវ៉ា នៅតំបន់បឹងកក់ ដែលដោះស្រាយមិនចេះចប់ មិនចេះហើយ គឺម្ចាស់ជំនួយធនាគាពិភពលោក ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងញូវយ៉កបានផ្អាកជំនួយគម្រោងថ្មីៗទៀត។ ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុននេះ ធនាគាពិភពលោក បានផ្តល់មូលនិធិ ទៅប្រទេសហៃទី ក្នុងទឹកប្រាក់២៥៥លានដុល្លារ។ហេតុដូចនេះហើយ រាជ រដ្ឋាភិបាល គួរតែពិចារណាឡើងវិញអំពីបញ្ហានេះ ដើម្បីឲ្យជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋប្រសើរឡើង និងដើម្បីលុបបំបាត់គម្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រឆ្ងាយពេក ដោយយកយុទ្ធសាស្រ្ត «ឈ្នះ ឈ្នះ!» របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មកអនុវត្ត។
និន្នាការដែលច្រាសទិសគ្នាពីភូមាមួយទៀត គឺជំនួយ និងវិនិយោគធំៗ ពីប្រទេសចិនដ៏ច្រើនគគ្រឹកគគ្រេង មកប្រទេសកម្ពុជាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ តាំងពីមូលនិធិ ស្ពាន ថ្នល់ សម្ភារសម្រាប់កងទ័ព…។ល។ ជំនួយនេះគឺចាប់តាំងពីការបង្កើតសាលាក្តីខ្មែរក្រហមឆ្នាំ ២០០៣ មកជាពិសេសប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ សំនួរសួរថា តើហេតុអ្វី បានជាប្រទេសចិនជួយផ្ទួនៗមកកម្ពុជា ដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌ ដូចសហរដ្ឋអាមេរិក? ហេតុអ្វីបានជាចិន មិនជួយរាជរដ្ឋាភិបាលតាំងពីមុនសាលាក្តីកូនកាត់ខ្មែរក្រហម ត្រូវបង្កើត? ចុះ បើសាលក្រមរបស់សាលាក្តីកាត់ទោសថ្នាក់ដឹកនាំចប់ តើចិននៅតែបន្តជំនួយដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចបច្ចុប្បន្ននេះដែរឬទេ? ហើយអ្វីដែលប្លែកនោះថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសចិនកំពូលៗឧស្សាហ៍មក លេងម្ល៉េះ? បែបមកពីស្គាល់កន្លែងហើយ បានជាឧស្សាហ៍មកលេងដូច្នេះ? ការដែលថ្នាក់ដឹកនំាចិន ឧស្សាហ៍មកលេង ឡើងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ ប្រទេសវៀតណាម ដែលជាខ្លើម្រាក់ចាស់ម៉ឺនឆ្នាំច្រណែនក៏ឧស្សាហ៍មកលេង ដូចគ្នាដែរ ស្របពេលប្រទេសទាំង ២ នេះ កំពុងតែមានភាពតានតឹង នឹងគ្នារឿងកោះស្ព្រាតលី និងប៉ារ៉ាសែល។
ចុះបើភូមាផ្លាស់ប្តូររបបទៅរកទីផ្សារសេរី ដូចដែលបានរៀនពីស្រុកខ្មែរ ហើយធនធានមនុស្សមានស្រាប់ តើ ៥ ឆ្នាំក្រោយមកថា តើភូមាអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនលឿនជាងស្រុកខ្មែរដែរឬទេ?
No comments:
Post a Comment